info@hulyademirel.com
hulyanurten-d@hotmail.com
tel: 0 536 787 28 72-- 0 216 391 34 35
adres: Selami Ali Efendi Cad. Üsküdar
Kapalı arşı zemin kat no:14 üküdar-İst
yararli linkler
www.herkul.org
 

 

 

ÇAMLICA TOPRAĞI
İstanbul’un Çamlıca Tepesi’nde bulunan kırmızı renkli topraktır. Bir elek ile
taşlarından ayıklanarak toplanır. Ezildiğinde tütün rengine yakın bir renk
verir. İşten elde edilen ve bundan dolayı çok hafif olan siyah boyaya katılır.
Islah etmek üzere akan boyalara ilave edildiği gibi serpmeli ebrûların serpme
boyası olarak yada yalnız başına kullanılır.
BEYAZ: Üstübeç. Yağsız olanı beyaz boya yapmak için, litopon üstübeci de denen
yağlı olanı ise neftli boya hazırlamada kullanılır.
SİYAH: İsten yapılır. Çok hafif olduğu için tek başına kullanılmaz. Çamlıca
toprağı ile karıştırılır.
SARI: Oksit sarı. İnorganik bir pigmenttir.
AŞI BOYASI: Oksit kırmızı. İnorganik bir pigmenttir.
KAHVERENGİ: Oksit kahverengi. Çeşitli tonları vardır. İnorganik bir pigmenttir.
KIRMIZI: Suyla karışabilen pigment kırmızı. Organik bir pigmenttir. İnorganik
olanı içerdiği kodmiyumdan ötürü son derece zehirlidir.
LAHOR ÇİVİDİ: Lahor çividi yada bebe çividi adıyla bilinen ve bebeklerin ağzında
oluşan aft hastalığının tedavisi için kullanılan ilacın ham maddesidir. Gevrek,
taş gibidir. Bitkisel ve çok güçlü bir boyadır. Dövülerek toz haline getirilir.
ÇAMAŞIR ÇİVİDİ: Beyaz çamaşırlar için ağartıcı olarak kullanılan mavi bir
tozdur.
Boyalara eklenecek su ve ödün ayarı da şu şekilde yapılır. Kitrenin kıvamının
ayarı aşağıda KİTRE bahsinde belirtildiği gibi kontrol edilir. Boya ayarına ödü
en az boyanın ayarıyla başlanır. Süt kıvamında sulandırılan boyanın
içerisine,fırça kavanozun kenarına sıyrılıp tekneye serpildiğinde ebrûcunun
ustasından gördüğü miktar ölçüsünde açılana kadar öd ilave edilir. Ödü fazla
olan boyaların ayarları da ödü az olan boyaların üzerine serpmek suretiyle
yapılır. Boyaların ayarı konusunda bu sitenin muhtelif sayfalarında
açıklamalarda bulunulmuştur.
KİTRE
Üzerine boya serpilecek suya kıvam ve yapışkanlık vermek üzere kullanılır. Beyaz
ve topraksız olanı bilhassa aktarlarda “fiyonk kitre” diye satılanı tercih
edilir. Türkiye’nin her bölgesinde yabani olarak yetişebilen geven otunun
havayla temas ettiğinde kemikleşen salgısıdır. Her bölgenin kitresi suya farklı
bir kıvam verdiği için ne kadar suya ne kadar kitre konulacağı hakkında kesin
rakamlar verilmez.
Her ebrûcu sonbaharda ebrû yapmaya başlayacağı zaman bir sene yetecek kadar
kitre alır ve birkaç tekne açtıktan sonra teknesinin alacağı su miktarına ne
kadar kitre koyacağının ölçüsünü bulur. Bu ölçü yani kitrenin kıvamı,içinde
kurşun kalem kalınlığında bir çubuk yürütülerek kitre üzerinde bıraktığı izle
bulunur. Doğru ayarda,kitre içinde çekilen çubuk dışarı alınınca kitre üzerinde
bıraktığı iz olduğu yerde kalmalı,ne çekiş istikametinde ileri ne de lastik gibi
geri gitmemelidir. Ortalama 7 litre suya 45-50 gr. kitre konularak birkaç gece
şişmesi beklenir. Zaman zaman karıştırılarak kitrenin erimesi hızlandırılır.3-4
gün sonra sık dokulu bir torbadan geçirilerek içindeki erimemiş kitre
parçacıkları,çöp ve diğer yabancı maddelerden arındırılır ve tekneye boşaltılır.
Kıvamı yukarıda açıklandığı gibi kontrol edilir ve doğru kıvama gelene kadar su
bardağı ile su ilave edilip iyice karıştırılır.
Sn. Uğur DERMAN’ın ifadesine göre Necmeddin OKYAY kitre,salep, boy tohumu ve
ayva çekirdeği de dahil olmak üzere bir çok kıvam artırıcıyı denemiş,en iyi
sonucu saleple almış ancak salebin pahalı olması nedeniyle kitrede karar
kılmıştır. Bunların hepsinin kıvam ayarları aynı şekilde yapılır ancak aynı
kıvam ayarı için oluşturdukları yüzey gerilimleri farklı farklı olduğundan her
biri için boyalara ilave edilecek öd miktarı farklıdır.

forum

Ebru sanatçısı Hülya demirel ve M. İsmail Tirkeş beyle Altın eller geleneksel el sanatları ndan Geleneksel Türk ebru sanatıyla katılacaktır.
“Altın Eller Geleneksel El Sanatları Festivali” 10-20 Ağustos 2009 tarihleri arasında Taksim Gezi Parkı'nda sizleri bekliyor.